خجالت بی خجالت

كودكان به طور ذاتی دارای مهارتهای خاصی برای دوست شدن با دیگر كودكان و تعامل با محیط خارج از خانه هستند. اما تعدادی از كودكان در سنین پایین دچار خجالت بی حد و گاهی كمبود اعتماد به نفس می شوند. این كم رویی طبیعی می تواند از كودك ما جوان یا بزرگسال به شدت ناشادی كه در دوست یابی ،حفظ كردن دوستان و یا به دست آوردن شغل دارای مشكلات فراوانی است، بسازد.

شما می توانید خیلی زود و از سنین كم به كودكتان كمك كنید كه با دوست یابی و شركت در فعالیت اجتماعی این خجالت را قبل از آنكه برای وی تبدیل به عادت شود كنار بگذارد.

در ادامه چند پیشنهاد برای شروع این فرآیند به شما والدین محترم ارایه می گردد:

** به كودكتان برچسب نزنید: وقتی كه برچسب خجالتی بودن یا غیر اجتماعی به یك كودك زده می شود به تدریج او با خودش فكر می كند كه واقعا خجالتی و غیر اجتماعی است و این خود تبدیل به یك پیشگویی خود كام بخش می گردد كه طی آن رفتار انزواطلبانه وخجالتی بودن را یاد خواهند گرفت.

اگر شخصی بزرگسال می گوید كه كودكتان خجالتی است و او این حرف را می شنود با گفتن عباراتی نظیر" فرزندم در حقیقت با افرادی كه می شناسد زودجوش است" پاسخی مناسب به این اظهار نظرات بدهید.

كودك شما این صحبت شما را خواهد شنید و یقینا آن را خواهد پذیرفت زیرا معیار و مرجع اصلی او شما هستید.

** درباره تجربیات تان با كودكتان صحبت كنید: اگر كودكتان از خجالتی بودن احساس بدی دارد ممكن است وارد چرخه ای شود كه مرتبا آسایش و راحتی اش كمتر و كمتر شود و اعتماد به نفس بسیار ضعیفی داشته باشد. شما می توانید با گفتن خاطرات و تجربیات خودتان هنگامی كه محجوب و كم رو بوده اید با این اثرات منفی مقابله كنید. اگر فرزندتان بداند كه پدر و مادرش نیز قبلا این مشكل را تجربه كرده اند ولی اكنون توانسته اند افراد جسور و با اعتماد به نفسی باشند نسبت به رفتار خجالتی اش احساس بهتری خواهد داشت.

** همچنین این موضوع را به آنها یاد دهید كه خجالتی بودن در حد طبیعی چیز صحیح و پذیرفتنی است و اینكه آنها می توانند باتلاش و كوشش به این رفتار غلبه كنند و شخص متفاوتی شوند.

** احساس همدلی و همدردی با كودكتان داشته باشید: وقتی كودكتان از روبه رو شدن و تعامل با دیگران احساس ترس دارد با او همدلی كنید. وقتی شما با او همدلی می كنید او شروع به شناخت احساسات و هیجاناتش و آنچه باعث بروز آنها شده می كند. بنابراین قادر می شوند كه این احساسات را كنترل كند و بر ترسش غلبه كند. شما با این كار در حقیقت محیطی مطمئن در اختیار آنها قرار می دهید تا خود را بی قید و بند مطرح كنند و خود واقعی شان را بروز دهند.

** فواید و مضرات رفتار برون گرا را شرح دهید: اگر فرزندتان تلاش می كند كه دوستی پیدا كند و كمتر موفق می شود این زمانی خوب است برای آنكه فواید رفتار برونگرا و اجتماعی را برایش شرح دهید تا اگر در اولین تلاشش برای برونگرایی به شكست رسید همه چیز را رها نكند و انگیزه تلاش مجدد داشته باشد. از مزایای مهم رفتارهای اجتماعی مانند توانایی یافتن دوستان جدید، داشتن ساعات خوش و خرم بیشتر با سایر كودكان، داشتن قدرت و موفقیت بیشتر در مدرسه و ... برایشان صحبت كنید. در ادامه چنانچه فرزندتان به حد كافی بزرگ است سراغ فواید طولانی مدت اجتماعی بودن بروید تا اهمیت این رفتار برای شكل دهی آینده اش را درك كند.

** الگوی فرزندتان باشید: كودكان بهتر از هر جمله و نصیحتی توانایی یادگیری از رفتار و ویژگی های والدین شان را دارند. اگر خواهان داشتن فرزندی برون گرا هستید باید خودتان این گونه باشید. مرتب دوستانتان را دعوت كنید، هنگامی كه در صف ایستاده اید با افراد صحبت كنید و با كودكان دیگر درباره سن و سال فرزندتان صحبت كنید و فرزندتان را در این فعالیتها سهیم و شریك كنید. هر چه بیشتر با مردم تعامل داشته باشید و از این طریق الگو و نمونه كاملتری از رفتار برونگرا به كودكتان نشان دهید پاسخ بهتری از كودكتان دریافت خواهید كرد.

از مزایای مهم رفتارهای اجتماعی مانند توانایی یافتن دوستان جدید، داشتن ساعات خوش و خرم بیشتر با سایر كودكان، داشتن قدرت و موفقیت بیشتر در مدرسه و ... برایشان صحبت كنید.

** اهداف رفتاری تهیه و تنظیم كنید: به كودكتان كمك كنید تا اهدافی را برای نگرش برون گرا تدارك ببیند. اگر واقعا فرزندتان از صحبت كردن با یك شخص جدید احساس بدی دارد می توانید برنامه ساده ای تنظیم كنید كه مثلا هر روز به یك شخص جدید یك كلمه بگوید تا اگر او بتواند عادت كند كه با صدای بلند و خندان با شخص جدید حرف بزند قادر خواهد بود كه این توانایی را ارتقا بخشد. تك تك فعالیتهای رو به پیشرفت فرزندتان را به دقت یادداشت كنید و هر از چند گاهی با مرور روند پیشرفتش او را خوشحال و هیجان زده كنید.

** به كودكتان جایزه دهید: هر وقت ملاحظه كردید كودكتان كارهایش را بی پروا، جسورانه و برون گرایانه انجام میدهد او را از این موضوع مطلع كنید و برایش جایزه ای بگیرید. تشویق شدن و جایزه گرفتن می تواند یك محرك عالی برای تشویق كودكان به برون گرا بودن باشد. انجام كارهای مختلفی مانند تعریف و تمجید از كودك و یا انجام فعالیتها و سرگرمی هایی كه كودكتان به شدت به آنها علاقمند است همگی می تواند به كودك شما در فایق امدن بر احساس كم رویی و درونگرا بودن و یافتن دوستان جدید كمك فراوانی كند.